Mục tiêu tài chính cá nhân là gì? Đây là điều mà bạn cần đạt được ở ba cấp độ khác nhau trong cuộc đời. Trong bài viết này, Khanh sẽ chia sẻ cách định hình mục tiêu tài chính cho cuộc sống của bạn.
Đã bao giờ bạn cảm thấy mông lung và vô định, không chỉ với tiền bạc mà còn với mọi thứ trong cuộc sống? Ở mọi giai đoạn tuổi tác :từ những năm bạn chừng 20, 30 tuổi, thậm chí đến khi bạn bước vào độ tuổi 40-50, cảm giác này có thể vẫn đôi khi xuất hiện. Đôi khi, bạn chợt nhận ra rằng mình đã chìm đắm trong trạng thái này từ rất lâu mà không có một định hướng rõ ràng.
Đó chính là lúc bạn nhận ra mình đã quá lơ là trong việc đặt ra mục tiêu dài hạn cho cuộc sống, đặc biệt là mục tiêu tài chính. Mục tiêu tài chính giúp bạn xác định một hướng đi cụ thể và tránh những hối tiếc khi bước vào giai đoạn trung niên, hay thậm chí đến khi sát tuổi nghỉ hưu.
Ngay cả khi bạn chưa đạt đến sự tự do tài chính, trải nghiệm việc hướng đến mục tiêu đó sẽ khiến bạn không phải nuối tiếc về những gì đã qua.
Mục tiêu tài chính cá nhân là gì?
Mục tiêu tài chính cá nhân là việc bạn phải xác định cho mình một con số rõ ràng. Ví dụ, bạn có thể đặt mục tiêu trong năm tới phải tăng thu nhập lên 1,5 lần so với hiện tại.
Hoặc đến 30 tuổi, bạn cần mua được căn nhà đầu tiên, và đến 50 tuổi, phải sở hữu thêm một căn nhà cho con cái.
Dĩ nhiên, việc đạt được những mục tiêu này không phải là điều dễ dàng, nhất là khi bạn chỉ thuần túy đi làm công ăn lương. Đến thế hệ con cái của bạn, việc sở hữu một ngôi nhà thậm chí sẽ còn khó khăn hơn nữa. Tuy nhiên, khó khăn không có nghĩa là không thể.
Dù bạn đặt mục tiêu ở bất kỳ độ tuổi nào, hãy luôn nhớ rằng mục tiêu phải rõ ràng và cụ thể. Đây là bước đầu tiên trong hành trình hướng tới độc lập tài chính.
Phương pháp đặt mục tiêu tài chính: SMART
Một phương pháp phổ biến để thiết lập mục tiêu là mô hình SMART, viết tắt của 5 tiêu chí:
- Specific (Cụ thể): Mục tiêu cần rõ ràng, không mơ hồ.
- Measurable (Đo lường được): Có thể theo dõi tiến độ của mục tiêu.
- Achievable (Khả thi): Mục tiêu phải trong tầm với, không quá xa vời.
- Relevant (Liên quan): Phù hợp với mục tiêu lớn hơn trong cuộc sống của bạn.
- Time-bound (Có thời hạn): Mục tiêu cần có khung thời gian rõ ràng để tạo động lực.
Đặt mục tiêu tài chính theo mô hình SMART giúp bạn tập trung vào những gì thực tế và có thể đạt được, từ đó dễ dàng theo dõi quá trình hoàn thành các mục tiêu nhỏ hơn.
Ba cấp độ mục tiêu tài chính
Có ba cấp độ mục tiêu tài chính mà bạn cần hiểu rõ và phấn đấu đạt tới:
- An toàn tài chính
- Độc lập tài chính
- Tự do tài chính
Chỉ với ba cấp độ này, bạn sẽ có một hành trình tài chính rõ ràng.
An toàn tài chính
An toàn tài chính có nghĩa là bạn không cảm thấy bất an về vấn đề tiền bạc. Nếu mỗi tháng, bạn tiêu hết toàn bộ số tiền mình kiếm được mà không có chút dư dả nào, bạn chưa bao giờ thực sự cảm thấy an toàn về mặt tài chính. Cảm giác này là bước đầu tiên bạn cần đạt được.
Khanh nhớ rằng thời gian đầu đi làm thuê, cảm giác thiếu tiền luôn hiện hữu dù Khanh không phải người chi tiêu hoang phí. Một phần lớn thu nhập của Khanh lúc đó được dành để trả nợ, đặc biệt là số nợ xây nhà của bố mẹ. Trạng thái thiếu tiền vào cuối tháng làm cho mình luôn có cảm giác không an toàn.
Để thoát khỏi cảm giác này, bạn cần xây dựng một quỹ dự phòng, đủ để trang trải chi tiêu tối thiểu trong 3 đến 6 tháng. Đây là bước đầu tiên để đạt được an toàn tài chính.
Độc lập tài chính
Độc lập tài chính có nghĩa là bạn có thể sống mà không cần phụ thuộc vào việc đi làm. Bạn có một nguồn thu nhập ổn định, đủ để trang trải chi tiêu hàng tháng ngay cả khi không làm việc.
Tại các quốc gia phát triển, như Mỹ hoặc châu Âu, hệ thống phúc lợi xã hội giúp người thất nghiệp vẫn có thể sống đủ. Thậm chí, nhiều người dùng những khoản trợ cấp này để du lịch và trải nghiệm.
Ở Việt Nam, hệ thống phúc lợi chưa đạt đến mức đó, nhưng điều này không có nghĩa là bạn không thể đạt được độc lập tài chính nếu có một kế hoạch rõ ràng và thực tế.
Tự do tài chính
Tự do tài chính là cấp độ cao nhất, khi bạn không cần làm việc mà vẫn có nguồn thu nhập đều đặn. Điều này có thể đạt được khi bạn sở hữu tài sản lớn và nhận tiền từ việc cho thuê, hoặc các khoản đầu tư mang lại lợi nhuận lớn. Lúc này, dòng tiền thụ động chảy vào túi bạn sẽ cao hơn nhiều so với thu nhập từ công việc làm thuê.
Xác định mục tiêu để tiến đúng hướng
Việc xác định mục tiêu tài chính cá nhân không tốn quá nhiều thời gian của bạn. Hãy dành mỗi quý, nửa năm hoặc một năm để xem xét lại tiến độ của mình. Bạn đang ở cấp độ nào trong hành trình tài chính? Đặt mục tiêu sẽ giúp bạn không bị lạc lối giữa rừng những khái niệm tài chính phức tạp và giữ cho cuộc sống của bạn đi đúng hướng.
Dù có đôi lúc phải đi chệch hướng hay rẽ sang lối khác, việc xác định mục tiêu rõ ràng sẽ giúp bạn không bị mất phương hướng. Cuộc sống sẽ trở nên ít căng thẳng hơn, và bạn sẽ dễ dàng tìm thấy con đường phù hợp với mình.
Trong những bài viết tiếp theo, Khanh sẽ chia sẻ thêm nhiều ý tưởng và cách thực hiện đã được trải nghiệm và kiểm chứng. Hãy chia sẻ những kiến thức này với những người cùng mối quan tâm!
Bạn là dân kế toán, vậy liệu mục tiêu tài chính của bạn có thể giúp bạn đạt được độc lập tài chính không, hay bạn sẽ phải trở thành người làm chủ mới có cơ hội thực hiện điều đó? Hẹn gặp lại bạn!
Bài viết gốc và nơi bạn có thể đăng ký nhận email hàng tuần.
